Franciszek z Asyżu i liturgia – Mariosvaldo Florentino OFMCap

Biedaczyna z Asyżu kojarzy się najczęściej z miłością do natury i skrajnym ubóstwem, jednak rzadko z głębokim życiem liturgicznym.

Publikacja "Franciszek z Asyżu i liturgia" przełamuje ten stereotyp, udowadniając, że uczestnictwo w celebracjach Kościoła stanowiło absolutny fundament duchowości franciszkańskiej.

Dzieło to, napisane przez Mariosvaldo Florentino OFMCap , a przetłumaczone przez Jakuba Robazla OFMCap , zostało wydane przez Wydawnictwo Serafin w 2026 roku. Książka zabiera czytelnika w podróż do XIII wieku, epoki budowy wielkich katedr , a jednocześnie czasu sporego chaosu liturgicznego wewnątrz Kościoła.

Franciszek z Asyżu i liturgia – Odkrycie prawdziwego źródła modlitwy franciszkańskiej

W jakim kontekście historycznym kształtowała się duchowość Świętego Franciszka?

Duchowość Świętego Franciszka rozwijała się w czasach silnego klerykalizmu, który sprawiał, że wierni świeccy tracili świadomość swojej godności i uczestniczyli w celebracjach w sposób coraz bardziej pasywny. Autor książki zaznacza, że w tamtym okresie utrwalona łacina stawała się językiem martwym, co ostatecznie czyniło liturgię niezrozumiałą dla prostego ludu. Co więcej, chociaż sam termin "liturgia" nie pojawia się ani razu w oryginalnych Źródłach Franciszkańskich , rzeczywistość odprawiania Boskiego oficjum oraz mszy była dla Franciszka niezwykle bliska i ważna.

Jaką rolę odgrywała modlitwa w pierwszej wspólnocie braci mniejszych?

Modlitwa stanowiła główne i nadrzędne powołanie braterskiej wspólnoty założonej przez Świętego Franciszka z Asyżu. Biedaczyna uważał, że żadna praca fizyczna ani nawet posługa duszpasterska nie mogą usprawiedliwiać odkładania modlitwy na dalszy plan.

Wymagało to ogromnego i regularnego wysiłku, by z dyscypliną realizować to zadanie każdego dnia. Święty uczył swoich naśladowców, jak uczynić celebracje liturgiczne prawdziwą przestrzenią doświadczania chwały Boga. Jak relacjonuje św. Bonawentura:

"Stanowczo twierdził, że człowiek religijny ponad wszystko powinien pragnąć łaski modlitwy i żywić przekonanie, że bez niej nic mu się nie poszczęści w służbie Bożej. Dlatego na wszelkie możliwe sposoby zachęcał swoich braci, by się jej gorliwie oddawali".  

Okiem eksperta

Z perspektywy formacji teologicznej i duszpasterskiej, książka "Franciszek z Asyżu i liturgia" wypełnia dotkliwą lukę badawczą. Większość autorów zajmujących się postacią Świętego kompletnie pomija fakt, że liturgia odgrywała centralną rolę w formowaniu się jego wyjątkowego charyzmatu.

Publikacja precyzyjnie przypomina, że Franciszek nigdy nie posiadał osobistego egzemplarza Pisma Świętego. Zamiast tego, czerpał słowo Boże nieustannie z uczestnictwa w liturgii i słuchania mszalnego Ewangeliarza.

Książka ta stanowi niezwykle cenną lekturę dla każdego, kto pragnie poznać, jak Biedaczyna łączył swoją wylewną modlitwę z bezwzględnym posłuszeństwem wobec wymogów liturgii godzin sprawowanej według obrządku Kościoła Rzymskiego.

Kluczowe zagadnienia poruszane w książce:

• Wprowadzenie  

• Franciszek i modlitwa 

• Franciszek i Ewangelia 

• Franciszek a rok liturgiczny 

• Franciszek a Eucharystia 

• Franciszek a sakrament pokuty 

• Franciszek a liturgia godzin (w tym m.in. odkrycie liturgii godzin oraz problem ksiąg) 

• Franciszek i liturgia w jej widzialnych znakach (w tym m.in. zaufanie do kapłanów)