Liturgia Godzin (Brewiarz) – pełny komplet 4 tomów (Pallottinum)

Oficjalna modlitwa Kościoła Katolickiego w kompletnym, czterotomowym wydaniu wzorcowym (editio typica), przeznaczona do codziennego uświęcania czasu przez duchowieństwo i wiernych świeckich. 

Brewiarz czterotomowy wydawnictwa Pallottinum to jedyne polskie wydanie Liturgii Godzin zawierające pełną Godzinę Czytań na każdy dzień roku liturgicznego. Właśnie Godzina Czytań — z obszernymi fragmentami Pisma Świętego i tekstami Ojców Kościoła — odróżnia ten komplet od wydania skróconego i sprawia, że jest to księga niezbędna dla każdego, kto odmawia Liturgię Godzin w całości.

Format 12,5 × 18 cm pozwala trzymać tom jedną ręką, a sześć wstążkowych zakładek w każdym tomie eliminuje konieczność wkładania kartek czy sięgania po dodatkowe znaczniki.

Kto potrzebuje pełnego wydania czterotomowego?

Do codziennego odmawiania Liturgii Godzin w całości zobowiązani są biskupi, prezbiterzy i diakoni (IGLH 29). W praktyce oznacza to, że kapłan diecezjalny, który rano odmawia Jutrznię, w ciągu dnia Godzinę Czytań i jedną z godzin mniejszych, wieczorem Nieszpory, a przed snem Kompletę — potrzebuje wydania czterotomowego. Wydanie skrócone (jednotomowe) nie zawiera Godziny Czytań i nie spełnia tego wymogu.

Pełne wydanie wybierają również siostry i bracia zakonni w zgromadzeniach, których konstytucje przewidują odmawianie całej Liturgii Godzin, oraz świeccy związani ze wspólnotami karmelitańskimi, benedyktyńskimi czy franciszkańskimi.

Cztery tomy odpowiadają czterem okresom roku liturgicznego:

• Tom I — Adwent i okres Narodzenia Pańskiego (wyd. II poprawione, 2006, 1406 stron)
• Tom II — Wielki Post i okres Wielkanocny (1847 stron)
• Tom III — okres zwykły, tygodnie 1–17 (1732 stron)
• Tom IV — okres zwykły, tygodnie 18–34 (1740 stron)

Każdy tom zawiera kompletne teksty wszystkich godzin kanonicznych na dany okres: Wezwanie, Jutrznię, Godzinę Czytań, Modlitwę w ciągu dnia (tercja, seksta, nona), Nieszpory i Kompletę. Psałterz rozłożony jest w cyklu czterotygodniowym — w ciągu miesiąca odmawia się niemal cały Psałterz (150 psalmów).

Jak zbudowany jest brewiarz i jak się po nim poruszać?

Papier biblijny o gramaturze 34 g/m² to standard w księgach liturgicznych — dzięki niemu tom liczący blisko 1800 stron waży ok. 800 g, a nie dwa kilogramy. Papier lekko przebija, co jest normą dla tego typu druków i nie utrudnia czytania. Oprawa twarda w kolorze czarnym, brzegi kartek barwione na pomarańczowo — tradycyjne wykończenie ułatwiające rozpoznanie i ochronę krawędzi stron.

Sześć wstążkowych zakładek w każdym tomie to element, którego znaczenie docenia się dopiero w codziennym użytkowaniu. Brewiarz wymaga jednoczesnego korzystania z kilku sekcji książki — nawigacja między nimi bez zakładek jest praktycznie niemożliwa. Doświadczeni użytkownicy brewiarza rozkładają zakładki następująco:

• Tekst okresowy (np. konkretna niedziela Adwentu)
• Odpowiedni tydzień w Psałterzu
• Części stałe (formuły wstępne, kantyki ewangeliczne)
• Kompleta (odmawiana według dni tygodnia)
• Własne o Świętych (teksty przypisane do dat)
• Szósta zakładka — wolna, do bieżących potrzeb

Na początku posługiwanie się zakładkami wymaga cierpliwości. Po dwóch–trzech tygodniach staje się nawykiem, a po kilku miesiącach — odruchem. W e-religijne.pl obserwujemy, że klienci zamawiający komplet brewiarza po raz pierwszy najczęściej pytają właśnie o nawigację — dlatego polecamy nasz artykuł blogowy z praktycznym przewodnikiem.

Czym różni się komplet czterotomowy od wydania skróconego?

Kluczowa różnica to obecność Godziny Czytań — najdłuższej i najbardziej kontemplacyjnej części Liturgii Godzin, zawierającej obszerne czytania biblijne i patrystyczne.

Wydanie skrócone (jednotomowe, Pallottinum) pomija tę godzinę, oferując Jutrznię, Modlitwę w ciągu dnia, Nieszpory i Kompletę. Poniższa tabela podsumowuje różnice, które w e-religijne.pl najczęściej wyjaśniamy osobom stojącym przed wyborem:

Szczegółowe porównanie wszystkich dostępnych wydań brewiarza — w tym wersji cyfrowej (brewiarz.pl) i wydania olsztyńskiego — opisujemy w artykule Jaki brewiarz kupić? Porównanie wydań Liturgii Godzin.

Dlaczego daty wydań (1984–2006) nie oznaczają, że brewiarz jest nieaktualny?

Tom I ukazał się w 2006 roku jako wydanie II poprawione i uzupełnione — uwzględnia nowe kalendarium dla diecezji polskich. Tomy II–IV pochodzą z lat 1984–1988 i są wznawiane w dodrukach bez zmian tekstowych. To celowe działanie, nie zaniedbanie wydawcy. We wspólnotach zakonnych, gdzie Liturgię Godzin odmawia się wspólnie, wszyscy modlący się muszą korzystać z identycznych tekstów. Zmiana wydania wymuszałaby wymianę kompletów w całym domu zakonnym — wraz z kosztami i problemem utylizacji starych ksiąg liturgicznych.

Nowi święci i błogosławieni wprowadzeni do kalendarza liturgicznego po 1984 roku (np. św. Jan Paweł II, św. Faustyna Kowalska) ujęci są w osobnym tomie Dodatków, sprzedawanym oddzielnie. Dodatki zawierają teksty własne na ich wspomnienia i uroczystości.

Co sprawdziliśmy, zanim ten komplet trafił na półkę

Każdy egzemplarz brewiarza przeglądamy pod kątem zakładek — sprawdzamy, czy wszystkie sześć tasiemek jest wszyto prawidłowo i czy żadna nie jest sklejona z blokiem. Kontrolujemy też brzegi stron: barwienie na pomarańczowo musi być równomierne, bez białych prześwitów. 

Uczciwie: nawigacja po brewiarzu papierowym nie jest intuicyjna. Przeskakiwanie między Psałterzem, tekstami okresowymi i częściami stałymi wymaga nauki — nie da się tego robić „z marszu" pierwszego dnia. Osobom rozpoczynającym przygodę z Liturgią Godzin radzimy zacząć od samej Jutrzni i Nieszporów, stopniowo dołączając kolejne godziny.

Co warto wiedzieć

Czy komplet 4 tomów zawiera Dodatki z nowymi świętymi?

Nie. Teksty własne na wspomnienia świętych wprowadzonych do kalendarza po 1984 roku (m.in. św. Jan Paweł II, św. Faustyna, bł. Jerzy Popiełuszko) znajdują się w osobnej książeczce Dodatków, dostępnej w e-religijne.pl. Warto zamówić Dodatki razem z kompletem, aby mieć pełen zestaw od pierwszego dnia.

Czy mogę kupić pojedynczy tom zamiast całego kompletu?

Tak — każdy tom dostępny jest osobno. Ma to sens w dwóch przypadkach: wymiana zniszczonego tomu lub zakup na okres liturgiczny, w którym aktualnie się znajdujemy. Komplet jest korzystniejszy cenowo niż cztery tomy kupione oddzielnie.

Czym ten komplet różni się od wydania w skórzanym futerale?

Treść jest identyczna. Różnica dotyczy oprawy: wydanie w futerale ma miękką oprawę (jest lżejsze) ze skóry z zamkiem błyskawicznym, co chroni książkę w podróży i na co dzień. Wydanie standardowe (ten komplet) ma twardą okładkę bez futerału.

Czy brewiarz papierowy ma sens, skoro istnieje brewiarz.pl?

To zależy od sposobu modlitwy. Brewiarz papierowy nie wymaga ładowania, nie rozproszą go powiadomienia, a fizyczny kontakt z księgą liturgiczną pomaga w skupieniu — zwłaszcza podczas modlitwy wspólnotowej, gdzie szelest przewracanych stron buduje rytm. Szczegółowe porównanie obu form opisujemy na naszym blogu.