Urzekająca. Odkrywanie tajemnicy kobiecej duszy - John & Stasi Eldredge

Urzekająca to książka Johna i Stasi Eldredge o trzech pragnieniach kobiecego serca: żeby być zdobywaną, żeby odegrać niezastąpioną rolę w wielkiej przygodzie i żeby mieć własne piękno do odsłonięcia.

Dwanaście rozdziałów, przekład Marii Sabiłło-Widery, Oficyna Wydawnicza Logos. W polskich opiniach wraca ten sam schemat lektury: kobieta zaczyna sceptycznie, bo okładka i tytuł obiecują słodycz, a zostaje przy rozdziałach o ranie i o pytaniu, które dziewczynka zadaje pierwszy raz w dzieciństwie: czy jestem piękna?

Trzy pragnienia i dwanaście rozdziałów

Eldredge'owie prowadzą przez kobiece serce w kolejności, która nie jest przypadkowa: najpierw pragnienie, potem rana, potem uzdrawianie, dopiero na końcu rola do odegrania. Spis treści polskiego wydania:

• I. Serce kobiety
• II. To, co jedynie Ewa może powiedzieć
• III. Pytania nie dające spokoju
• IV. Zraniona
• V. Szczególna nienawiść
• VI. Uzdrowienie rany
• VII. Romans
• VIII. Piękno do odsłonięcia
• IX. Pobudzanie Adama
• X. Matki, córki, siostry
• XI. Waleczne księżniczki
• XII. Niezastąpiona rola

Czytelniczki zgodnie wskazują, że najmocniejszy jest środek: rozdziały czwarty, piąty i szósty, o ranie, o tym, dlaczego szatan zaatakował akurat Ewę, i o uzdrawianiu.

Dwa wątki wracają w opiniach najczęściej: kuszenie Ewy oraz hebrajskie ezer kenegdo, określenie z drugiego rozdziału Księgi Rodzaju, które autorzy czytają jako coś znacznie mocniejszego niż „pomoc".

Trzecia rzecz, którą czytelniczki wynoszą najczęściej i powtarzają własnymi słowami: największą obawą kobiety jest osamotnienie, a wiele codziennych zachowań służy temu, żeby się przed nim ustrzec. Kolejność ostatnich trzech rozdziałów mówi sama za siebie i przesuwa ciężar z tego, co się kobiecie przydarzyło, na to, co teraz robi z innymi: matki, córki i siostry, potem walka, potem rola, której nikt inny nie odegra. LubimyCzytać szacuje czas lektury na 3 godziny 48 minut, ale opinie są zgodne co do jednego: to nie jest książka na jeden wieczór.

Stasi Eldredge pisze o sobie bez upiększania

To jest powód, dla którego książka działa na kobiety, które nie znoszą poradników. Stasi Eldredge nie ilustruje tez cudzymi przykładami, tylko opowiada własną historię: rany zadane przez rodziców, lata, w których w domu była dobrą studentką, a poza domem sięgała po alkohol i narkotyki, doświadczenie przemocy seksualnej i okres, w którym uznała własne piękno za niebezpieczne.

Czytelniczki opisują to jako rozmowę z przyjaciółką, nie wykład. Jedna z polskich recenzentek podsumowała lekturę zdaniem, że to, co uważała w sobie za wady, okazało się cechami danymi jej wprost.

Ewangelikalny rodowód tej książki

Warto to wiedzieć przed lekturą, bo w polskim obiegu recenzenckim krąży błędna informacja, jakoby Eldredge'owie byli katolickim małżeństwem. Nie są. John Eldredge przez dwanaście lat pracował w Focus on the Family, a w 2000 roku założył Ransomed Heart Ministries w Colorado Springs, dziś działające jako Wild at Heart. Biblioteka Narodowa katalogując polskie wydanie przypisała mu hasło przedmiotowe „Duchowość protestancka". Książka nie ma imprimatur. Dla katolickiej czytelniczki oznacza to lekturę, z którą miejscami będzie się spierać, zwłaszcza tam, gdzie autorzy mówią o Chrystusie jako oblubieńcu językiem bliskim erosowi, i tam, gdzie Stasi Eldredge pisze, że Kościół był częścią problemu, opisując wzorzec cichej, zapracowanej kobiety-służebnicy.

Czego nie widać w opisie wydawcy

Po dwunastu rozdziałach książka nie kończy się na tekście. W dodatkach jest „Codzienna modlitwa o uwolnienie" oraz fragment „Dzikiego serca", męskiego odpowiednika tej książki, który w Polsce wydało zupełnie inne wydawnictwo, W drodze, w przekładzie Justyny Grzegorczyk. Druga rzecz: polski przekład powstał z pierwotnego tekstu z 2005 roku, a nie z amerykańskiego wydania rozszerzonego z 2021. Rozdziały i ich kolejność odpowiadają oryginałowi jeden do jednego.

Co warto wiedzieć

O czym jest książka Urzekająca?

O trzech pragnieniach, które według Johna i Stasi Eldredge nosi w sobie kobiece serce: żeby być zdobywaną, żeby odegrać niezastąpioną rolę w wielkiej przygodzie i żeby mieć własne piękno do odsłonięcia. Autorzy prowadzą przez dwanaście rozdziałów od pytania z dzieciństwa („czy jestem piękna?"), przez ranę i jej uzdrawianie, po rolę kobiety wobec innych. To kobiecy odpowiednik „Dzikiego serca" tych samych autorów.

Czy autorzy Urzekającej są katolikami?

Nie. John i Stasi Eldredge należą do środowiska ewangelikalnego. John Eldredge pracował dwanaście lat w Focus on the Family i w 2000 roku założył Ransomed Heart Ministries w Colorado Springs. Biblioteka Narodowa kataloguje polskie wydania obojga autorów pod hasłem „Duchowość protestancka". Informacja o „katolickim małżeństwie", powtarzana w części polskich recenzji, jest nieprawdziwa. Książka nie ma imprimatur.

Jakie opinie mają o niej polskie czytelniczki?

Podzielone i warto to wiedzieć przed zakupem. Na portalu LubimyCzytać książka ma 7,1 na 10 przy ponad tysiącu ocen i stu piętnastu opiniach. Entuzjastki nazywają ją punktem zwrotnym w przeżywaniu własnej kobiecości i wracają do niej po latach. Krytyczki zarzucają jej amerykańską rozlewność, przesłodzenie i naciąganą egzegezę. Powtarzalny sygnał: część czytelniczek nie kończy lektury, a te, które kończą, wskazują środkowe rozdziały jako najlepsze.

Czy Urzekająca jest dostępna jako audiobook?

Tak, Oficyna Wydawnicza Logos wydała wersję audio na CD MP3. Czyta Tomasz Kućma, nagranie trwa 9 godzin i 4 minuty. To wersja tego samego przekładu, nie skrót.

Czym jest „Urzekająca. Dziennik osobisty"?

To osobna książka tych samych autorów, wydana przez Logos: 272 strony pytań do refleksji, cytatów i ćwiczeń, ułożonych pod dwanaście rozdziałów „Urzekającej". Można nim pracować samodzielnie albo poprowadzić grupę kobiet, rozdział po rozdziale. W Polsce książka od lat funkcjonuje jako zaczyn spotkań kobiecych, a nie tylko lektura prywatna.

Czy warto czytać ją razem z „Dzikim sercem"?

To tomy bliźniacze: „Dzikie serce" John Eldredge napisał dla mężczyzn, „Urzekającą" dla kobiet napisał razem z żoną. Fragment „Dzikiego serca" jest dodrukowany na końcu „Urzekającej". W Polsce wydają je różne oficyny, „Dzikie serce" ukazało się w wydawnictwie W drodze w przekładzie Justyny Grzegorczyk, więc małżeństwo kupujące obie pozycje zamawia je jako dwa osobne tytuły.