Pięć języków miłości nastolatków. Jak zyskać zaufanie nastolatka ... - Gary Chapman

Pamiętasz to dziecko, które jeszcze rok temu pokazywało Ci każdy rysunek i biegało wtulić się przed snem? Teraz mija Cię w drzwiach ze słuchawkami w uszach, odpowiada półsłówkami, a Twoje „kocham cię" zbywa wzruszeniem ramion. Nie zrobiłeś nic złego. Twoje dziecko też nie.

Po prostu nastolatek mówi innym językiem niż dziecko, a dotychczasowy sposób, w jaki okazywaliście sobie bliskość, przestał działać.

To rozpoznanie leży u podstaw najnowszej pozycji w serii Gary'ego Chapmana, którą polskiemu czytelnikowi udostępnia Oficyna Wydawnicza LOGOS. „Pięć języków miłości nastolatków" nie jest powtórzeniem klasycznego „Pięć języków miłości" — bestselleru sprzedanego w ponad dwudziestu milionach egzemplarzy i przetłumaczonego na pięćdziesiąt języków — ani „Pięciu dziecięcych języków miłości" napisanych z Rossem Campbellem.

Chapman pisze ją po dekadach pracy z rodzicami i wprost stwierdza: nastolatki są inne. To, co działało, gdy dziecko miało osiem lat, w wieku trzynastu często traci moc. Sam podstawowy język miłości może się zmienić. Sposoby jego wyrażania — prawie na pewno.

Co Chapman proponuje rodzicom dorastających dzieci

System pięciu języków pozostaje ten sam: słowa afirmacji, dotyk, wartościowy czas, akty służby i prezenty. Nowe są dialekty — sposoby, w jakie te języki przemawiają do nastolatka.

Uściski przed szkołą zamieniają się w klepnięcie w ramię i przybicie piątki. Ogólnikowe „świetnie Ci poszło!" przestaje wystarczać; w jego miejsce wchodzi konkretna afirmacja konkretnego wysiłku. Wartościowy czas to już nie wspólne układanie klocków, lecz długa rozmowa w samochodzie po treningu — bez podniesionego głosu, bez kazania, bez przerywania po siedemnastu sekundach (tyle, według badań cytowanych w książce, słucha przeciętny człowiek, zanim wtrąci swoje zdanie; rodzice nastolatków bywają jeszcze szybsi).

Książka opiera się na dwóch tezach, które Chapman wyjaśnia rzeczowo, bez paniki. Po pierwsze, wbrew temu, co sugerują media, większość nastolatków ma dobre relacje z bliskimi — 89% według badań Gallupa, a 84,6% kończy szkołę średnią.

Po drugie, problemy psychologiczne i konflikty rodzinne nie są naturalną częścią dorastania. Są symptomem pustego „emocjonalnego zbiornika" — i to rodzice mają największy wpływ na to, czy jest pełen.

Co znajdziesz w środku

Trzynaście rozdziałów Chapman układa według logiki użytkowej. Rozdział pierwszy — „Zrozumienie dzisiejszych nastolatków" — mapuje pięć kulturowych zmian, które oddzielają dzisiejszą młodzież od pokolenia rodziców: technologię (cyfrowi tubylcy, którzy nie znają świata bez smartfona), narażenie na przemoc, fragmentację rodziny, jawnie seksualną kulturę i postchrześcijański relatywizm moralny. To nie wykład socjologiczny, ale mapa terenu, na którym rodzic ma się odnaleźć.

Rozdziały trzeci do siódmego to praktyczny przewodnik po pięciu językach, z dziesiątkami dialogów i scenariuszy. Rozdział ósmy uczy odkrywać podstawowy język miłości własnego dziecka przez zadawanie pytań, obserwację skarg (Chapman pokazuje, że skarga nastolatka jest często najlepszą wskazówką jego głównego języka) i pięciotygodniowy eksperyment. Cztery ostatnie rozdziały dotykają tematów, których obejść się nie da: gniew, niezależność, odpowiedzialność, miłość okazywana wtedy, gdy nastolatek zawodzi. Osobny rozdział poświęcony jest rodzinom niepełnym i patchworkowym — z konkretnymi wskazówkami dla rodziców samotnie wychowujących dzieci i dla osób wchodzących w relację z nastolatkiem partnera. Książka kończy się testem pięciu języków miłości dla nastolatków, który można wypełnić wspólnie z dzieckiem.

Miejsce w serii i dla kogo ta książka

LOGOS systematycznie udostępnia polskiemu czytelnikowi cały system Chapmana. „Pięć języków miłości" w wersji oryginalnej (dla małżeństw) jest punktem wyjścia. „Pięć dziecięcych języków miłości" napisane z Rossem Campbellem obsługuje rodziców dzieci do około dziesiątego roku życia.

„Pięć języków miłości nastolatków" wypełnia lukę, która dla wielu rodziców okazuje się najtrudniejsza — moment, gdy stary repertuar przestaje działać. „Bóg mówi twoim językiem miłości" przenosi tę samą strukturę na relację duchową. „Odkrywanie pięciu języków miłości w szkole" adresuje metodę do nauczycieli, wychowawców i katechetów. Każda z tych pozycji stoi samodzielnie, ale razem tworzą spójny system pracy z relacjami.

Książkę polecamy rodzicom dzieci w wieku 11-19 lat — zarówno tym, którzy widzą pierwsze oznaki dystansu i chcą zareagować, zanim relacja się rozpadnie, jak i tym, którzy są już głęboko w konflikcie i nie wiedzą, od czego zacząć. Pomocna będzie również dziadkom, nauczycielom, katechetom i duszpasterzom młodzieży, którzy spędzają z nastolatkami wiele godzin tygodniowo.

Chapman pisze z perspektywy chrześcijańskiej, ale zasady, które proponuje, działają niezależnie od wyznania — to konkretna komunikacja, nie ideologia.