Salutis cardo. Zarys teologii ciała św. Jana od Krzyża i św. Edyty Stein - o. Marcin Wojnicki OCD

Czy wymagające słowa św. Jana od Krzyża o wyrzeczeniu oznaczają odrzucenie ciała? „Salutis cardo. Zarys teologii ciała św. Jana od Krzyża i św. Edyty Stein” o. Marcina Wojnickiego OCD pomaga odczytać je w perspektywie całej drogi duchowej.

To propozycja dla czytelnika, który chce zrozumieć, jak cielesność uczestniczy w oczyszczeniu, dojrzewaniu miłości i zjednoczeniu człowieka z Bogiem.

Jak czytać Jana od Krzyża bez wyrywania zdań z kontekstu?

Ten sam mistyk, który pisze o zmaganiu z pożądaniami, opisuje także przemianę człowieka ogarniętego miłością Boga. Kluczowe staje się rozpoznanie, do jakiego etapu życia duchowego odnosi się dana wypowiedź. Inaczej łatwo uznać opis przejściowej trudności za ostateczny sąd o ludzkim ciele.

Wojnicki pokazuje różnice między perspektywą Drogi na Górę Karmel, Nocy ciemnej, Pieśni duchowej i Żywego płomienia miłości. Przygląda się również hiszpańskim pojęciom cuerpo i carne, których znaczeń nie oddaje jedno polskie słowo „ciało”. Dla osoby czytającej dzieła świętego to konkretna pomoc: pozwala uważniej rozumieć jego język i unikać uproszczeń dotyczących ascezy.

Dwoje świętych, trzy części studium

Autor zestawia zakorzenioną w tradycji scholastycznej myśl Jana od Krzyża z filozoficzną i teologiczną refleksją Edyty Stein — św. Teresy Benedykty od Krzyża. Układ książki prowadzi od rozumienia człowieka do tajemnicy Wcielenia:

1. Ciało w antropologii Jana od Krzyża — terminologia, miejsce cielesności w strukturze człowieka oraz jej rola na drodze uświęcenia.
2. Ciało w antropologii Edyty Stein — jedność ciała i duszy oraz cielesność rozpatrywana w perspektywie historii zbawienia.
3. Wcielenie i cielesność Chrystusa — porównanie obu ujęć i ukazanie człowieczeństwa Jezusa jako klucza do rozumienia ludzkiego powołania.

Zestawienie tych perspektyw pozwala zobaczyć, że duchowość karmelitańska dotyczy całego człowieka. Szczególnie interesujący jest wskazany we wstępie związek między teorią wczucia Edyty Stein a rozumieniem naśladowania Jezusa i wewnętrznego upodobnienia do Niego.

O. Marcin Wojnicki OCD — autor zakorzeniony w Karmelu

Marcin Wojnicki OCD jest karmelitą bosym i teologiem. Ukończył studia teologiczne na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie, a w 2023 roku przyjął święcenia prezbiteratu. Jest związany ze szkołą modlitwy i podcastem „Smak Karmelu”.

W tej publikacji podejmuje analizę tekstów źródłowych, uwzględniając ich język i kontekst teologiczny. Naukowy charakter opracowania potwierdzają przypisy, bibliografia oraz wskazani w metryce recenzenci: ks. Damian Wąsek i ks. Robert Woźniak. To lektura do spokojnego studiowania, odpowiednia dla osób gotowych zatrzymać się nad argumentacją autora.

Dla czytelników literatury karmelitańskiej

W naszej księgarni, specjalizującej się w literaturze karmelitańskiej, książka ta stanowi propozycję pogłębienia lektury dzieł świętych Karmelu. Szczególnie polecamy ją:

• czytelnikom Jana od Krzyża, którzy chcą lepiej rozumieć jego wypowiedzi o ciele, wyrzeczeniu i oczyszczeniu;
• osobom poznającym myśl Edyty Stein i jej spojrzenie na jedność osoby ludzkiej;
• członkom wspólnot karmelitańskich oraz osobom prowadzącym formację;
• studentom teologii i duszpasterzom zainteresowanym związkiem antropologii, duchowości i chrystologii.

WKB w Krakowie — ważny kontekst tej lektury

Wydawnictwo Karmelitów Bosych w Krakowie jest obecne w warsztacie autora poprzez przywoływane wydania dzieł Jana od Krzyża, pism Edyty Stein i opracowań duchowości. Osoby budujące biblioteczkę karmelitańską wokół publikacji WKB znajdą tu tematyczne dopełnienie swoich lektur. Sama książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Scriptum, w serii Przestrzenie wiary, i znajduje się również w ofercie księgarni WKB.

Warto sięgnąć po „Salutis cardo”, aby lepiej rozumieć wymagania karmelitańskiej drogi i ich cel: zjednoczenie z Bogiem obejmujące całego człowieka. To dobry kolejny krok dla czytelnika, który po spotkaniu z tekstami mistyków chce przejść od pojedynczych, zapamiętanych zdań do pełniejszego rozumienia ich myśli.