Eliasz - Adrienne von Speyr

Eliasz Adrienne von Speyr nie jest biografią proroka ani akademickim komentarzem do Ksiąg Królewskich. To prowadzona blisko tekstu biblijnego medytacja nad człowiekiem, który coraz pełniej uczy się żyć swoim powołaniem: słuchać Boga, przyjmować Jego słowo i pozwolić, aby powierzona misja kształtowała całe jego życie.

Polskie wydanie przygotowane przez Wydawnictwo Karmelitów Bosych w Krakowie udostępnia książkę Elija, opublikowaną po raz pierwszy w 1972 roku przez Johannes Verlag. W dorobku Adrienne von Speyr należy ona do obszernej grupy komentarzy biblijnych, w których Pismo Święte staje się punktem wyjścia do teologii modlitwy, powołania i posłuszeństwa Bogu.

Od potoku Kerit po spotkanie z Bogiem na Horebie

Adrienne von Speyr towarzyszy Eliaszowi przez kolejne sceny znane z 1 i 2 Księgi Królewskiej: zapowiedź suszy, ukrycie nad potokiem Kerit, spotkanie z wdową z Sarepty, konfrontację z Achabem, ofiarę na Górze Karmel, ucieczkę na pustynię, spotkanie z Bogiem na Horebie, powołanie Elizeusza oraz odejście proroka.

Nie interesuje jej jednak wyłącznie ciąg wydarzeń. Pyta, co dzieje się z człowiekiem, którego Bóg powołał i posłał. Eliasz otrzymuje moc działania, ale doświadcza również strachu, samotności i własnej niewystarczalności. Jego droga prowadzi od publicznego znaku ognia na Karmelu do ciszy Horebu, w której na nowo musi nauczyć się słuchać.

Posłuszeństwo jako klucz do postaci Eliasza

Jednym z najważniejszych tematów książki jest posłuszeństwo. Nie oznacza ono u von Speyr biernej uległości. Eliasz pozostaje człowiekiem gotowym odpowiedzieć na słowo Boga także wtedy, gdy nie widzi jeszcze całego sensu otrzymanego polecenia.

Dlatego wydarzenia jego życia stają się kolejnymi etapami formacji proroka. Nad potokiem Kerit musi przyjąć ukrycie i całkowitą zależność od Boga. Na Karmelu staje publicznie wobec ludu. Na pustyni doświadcza granic własnych sił. Na Horebie odkrywa zaś, że spotkanie z Bogiem nie musi przychodzić w znakach odpowiadających ludzkim oczekiwaniom.

Eliasz odczytywany w świetle Chrystusa

Von Speyr czyta Stary Testament z perspektywy jego dopełnienia w Chrystusie. Dlatego historia Eliasza nie zostaje zamknięta w epoce proroków. Jego posłannictwo, modlitwa, świadectwo prawdzie i całkowite oddanie otrzymanej misji wskazują ku Temu, w którym Boże Słowo objawi się w pełni.

Ten chrystologiczny sposób czytania jest jednym z charakterystycznych rysów książki. Poszczególne wydarzenia z życia proroka stają się dla autorki miejscem odkrywania wewnętrznej jedności historii zbawienia.

Dlaczego Eliasz jest tak ważny dla Karmelu?

Dla tradycji karmelitańskiej Eliasz jest postacią szczególną. Historyczne początki Zakonu Karmelitańskiego wiążą się ze wspólnotą pustelników żyjących na Górze Karmel w średniowieczu, jednak właśnie prorok Eliasz stał się jednym z zasadniczych biblijnych wzorów tej duchowości.

Życie przed obliczem Boga, gotowość słuchania, samotność, modlitwa, gorliwość i posłannictwo tworzą przestrzeń, w której tradycja Karmelu od wieków rozpoznaje własne powołanie. Dlatego wydanie tej książki przez Wydawnictwo Karmelitów Bosych w Krakowie ma szczególnie naturalny kontekst.

Adrienne von Speyr – Pismo Święte czytane jako słowo skierowane do człowieka

Adrienne von Speyr (1902–1967) pozostawiła rozległy dorobek komentarzy biblijnych i dzieł poświęconych modlitwie oraz życiu chrześcijańskiemu. Jej teksty powstawały w ścisłej współpracy z Hansem Ursem von Balthasarem, który zapisywał dyktowane przez nią medytacje i zajmował się ich późniejszą publikacją.

Eliasz dobrze pokazuje charakterystyczny sposób jej lektury Biblii. Autorka nie zatrzymuje się na rekonstrukcji wydarzeń. Interesuje ją relacja pomiędzy słowem Boga a odpowiedzią człowieka: jak powołanie przenika osobę, jak modlitwa kształtuje misję i jak człowiek stopniowo uczy się pozostawiać Bogu pierwszeństwo.

Dla kogo jest książka „Eliasz”?

To pozycja szczególnie interesująca dla osób, które:

• chcą pogłębić biblijną historię proroka Eliasza;
• interesują się duchowością Karmelu;
• czytają klasykę i współczesne opracowania karmelitańskie;
• szukają książki do powolnej, medytacyjnej lektury Pisma Świętego;
• interesują się twórczością Adrienne von Speyr lub Hansa Ursa von Balthasara;
• chcą lepiej zrozumieć biblijne pojęcia powołania, posłannictwa i posłuszeństwa.

Nie jest to natomiast klasyczny naukowy komentarz historyczno-krytyczny ani popularna biografia proroka. Czytelnik otrzymuje przede wszystkim teologiczną i kontemplacyjną interpretację tekstu biblijnego.

Wydanie Wydawnictwa Karmelitów Bosych w Krakowie

Książka ukazuje się nakładem Wydawnictwa Karmelitów Bosych – oficyny szczególnie związanej z udostępnianiem źródeł, klasyki i współczesnych opracowań duchowości karmelitańskiej. W jej katalogu znajdują się m.in. dzieła św. Teresy od Jezusa, św. Jana od Krzyża oraz publikacje dotyczące historii i duchowego dziedzictwa Karmelu.