Grecka złocona lampada prawosławna z rubinowym szkłem 21 cm

Grecka lampada oliwna przed ikonę – złocona, z rubinowym szkłem

Zapalone przed ikoną światło od wieków towarzyszy modlitwie chrześcijan Wschodu. Ta okazała, wykonana w Grecji lampada pozwala przenieść tę tradycję do domowego kącika modlitwy, kaplicy lub cerkwi.

Jej metalowy korpus został pokryty złoconą warstwą – nie jest to jedynie blacha pomalowana na złoty kolor. Różnicę widać szczególnie po zapaleniu knota: światło odbija się od ornamentowanej powierzchni, wydobywa jej relief i podkreśla głęboką czerwień szklanego naczynia.

Dlaczego złoto pojawia się przy ikonach?

Katolik rozpozna ten sposób myślenia z własnej tradycji: ze złoconych kielichów, monstrancji, tabernakulów czy uroczystych szat. Szlachetny materiał nie służy wyłącznie ozdobie. Wskazuje, że przedmiot został przeznaczony do spraw Bożych i dlatego otrzymuje szczególnie staranne wykończenie.

W chrześcijaństwie wschodnim złoto jest również związane ze światłem i chwałą Królestwa Bożego. Dlatego tak często pojawia się w tle ikon, na ikonostasach i naczyniach cerkiewnych. Nie przedstawia zwykłego koloru otaczającego świata, ale rzeczywistość rozświetloną Bożą obecnością.

W tej lampadzie znaczenie złota staje się bardzo czytelne. Niewielki płomień odbija się od złoconego korpusu, a rubinowe szkło nadaje światłu spokojny, ciepły odcień. Ustawiona przed ikoną lampada nie jest więc przypadkową dekoracją, lecz częścią świadomie urządzonego miejsca modlitwy.

Światło czuwania i modlitwy

Grecka nazwa takiej lampy – kandíla – odnosi się do lampki oliwnej zapalanej przed ikoną Chrystusa, Matki Bożej lub świętego. Jej płomień przypomina o Chrystusie, który mówi o sobie: „Ja jestem światłością świata”, a zarazem o wezwaniu do czuwania i nieustannej modlitwy.

Domowa modlitwa nie jest liturgią w ścisłym znaczeniu (chyba, że jest to np. Liturgia Godzin), ale czerpie z tego samego języka znaków. Ikona skupia spojrzenie, płomień wyznacza czas modlitwy, a światło odbite w złoconej powierzchni odróżnia tę przestrzeń od codziennego otoczenia.

Ile oleju mieści lampada i jak długo się pali?

Rubinowe szkło ma około 6 cm wysokości, 4 cm średnicy u podstawy i 8 cm przy górnej krawędzi. Ze względu na rozszerzający się kształt jego całkowita pojemność wynosi około 176 ml. Naczynia nie należy jednak napełniać po sam brzeg.

Przy napełnieniu do około ¾ wysokości w szkle znajduje się w przybliżeniu 110 ml oleju. Taki poziom pozostawia potrzebną przestrzeń dla uchwytu i zapobiega całkowitemu zanurzeniu górnej części knota.

Przy niewielkim, spokojnym płomieniu jedno napełnienie powinno wystarczyć orientacyjnie na około 9–15 godzin palenia. Czas zależy od rodzaju oleju, grubości knota, wysokości płomienia oraz ruchu powietrza. Zbyt długi knot daje większy płomień, szybciej zużywa olej i może powodować kopcenie.

Jak przygotować lampadę?

1. Ustaw lampadę na równej i odpornej na temperaturę powierzchni przed ikoną.
2. Wlej olej do około ¾ wysokości rubinowego szkła.
3. Umieść knot w dołączonym uchwycie. Dolna część powinna sięgać oleju, natomiast krótki koniec przeznaczony do zapalenia musi pozostać ponad jego powierzchnią.
4. Poczekaj chwilę, aż knot nasiąknie, a następnie go zapal.
5. Utrzymuj niewielki płomień. Jeśli zaczyna kopcić, po zgaszeniu i ostygnięciu skróć wystającą część knota.

W tradycji greckiej najczęściej używa się oliwy z oliwek. Można również zastosować olej przeznaczony do lamp oliwnych, zgodnie z instrukcją jego producenta.

Materiały i wykonanie

• Rodzaj: stojąca lampada oliwna przed ikonę
• Kraj produkcji: Grecja
• Materiał korpusu: złocony metal
• Naczynie na olej: rubinowe szkło
• Wysokość korpusu: 19 cm
• Wysokość całkowita ze szkłem: około 21 cm
• Średnica górnej części: 12 cm
• Średnica podstawy: 10,5 cm
• Waga ze szkłem: około 450 g
• Zalecana ilość oleju: około 110 ml
• Orientacyjny czas palenia: około 9–15 godzin
• W zestawie: uchwyt na knot oraz knoty

Złoconą powierzchnię najlepiej przecierać miękką, suchą ściereczką. Nie należy używać past polerskich, szorstkich gąbek ani mocnych preparatów do metalu. Szklane naczynie można wyjąć i wyczyścić oddzielnie po całkowitym zgaszeniu i ostygnięciu lampady.

Najczęściej zadawane pytania

Czy lampada jest wykonana z litego złota?
Nie. Korpus jest metalowy i pokryty złoconą warstwą złota płatkowego. Producent nie podaje próby ani grubości złocenia.

Czy można używać jej w domu?
Tak. Lampada jest odpowiednia do domowego kącika modlitwy, a także do kaplicy lub cerkwi. Powinna stać na stabilnym, odpornym na temperaturę podłożu.

Czy lampę można pozostawić zapaloną na noc?
Nie. Lampada wykorzystuje otwarty płomień i nie może pozostawać bez nadzoru. Należy ustawić ją z dala od zasłon, papieru, drewnianych ram oraz innych materiałów łatwopalnych, poza zasięgiem dzieci i zwierząt.